Tarihi bir mekan hayat buldu: Müze Gazhane 

İstanbul kent kültürünün bir parçası olan Hasanpaşa Gazhanesi restore edilerek, kent kültür hayatına dahil oldu. Tarihi mekanda iklim ve karikatür müzesi, bilim merkezi, sergi alanları, tiyatrolar, kütüphaneler, oyun ve etkinlik alanı ile diğer sosyal alanlar yer alıyor. 

Yüzyıl boyunca İstanbul’a hizmet veren, Osmanlı endüstriyel mirasının önemli örneklerinden biri olan Hasanpaşa Gazhanesi artık kültür mekanı olarak faaliyet gösterecek, 1891 yılında Anadolu Yakası’nın havagazı ihtiyacını karşılamak amacıyla açılan, 1993 yılında İstanbul’da doğalgazın kullanılmaya başlamasıyla üretime son verilen Gazhane’de İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından 2015 yılında başlatılan restorasyon çalışmaları tamamlandı.

Aslına uygun olarak restore edilen tarihi yapılar, toplam 31 bin 500 metrekarelik bir alanı kapsıyor. 130 yıllık endüstri mirasında; iklim ve karikatür müzesi, bilim merkezi, sergi alanları, tiyatrolar, kütüphaneler, oyun ve etkinlik alanı ile diğer sosyal alanlar yer alıyor.

Yaklaşık 7 yıllık bir sürenin ardından Hasanpaşa Gazhanesi, “Müze Gazhane” adıyla İstanbul halkına kazandırıldı. Müze Gazhane bünyesinde; 6 sergi/müze salonu, 2 tiyatro/konser salonu, performans stüdyoları kütüphane, İstanbul Kitapçısı, 3 yeme içme alanı, atölyeler, ortak çalışma alanları ve kapalı otoparkı barındırıyor.

Tarihi bir mekan

İstanbul’da ilk havagazı üretimi, 1853 senesinde Dolmabahçe Sarayı’nı aydınlatmak ve ısıtmak için kurulan Dolmabahçe Gazhanesi ile başladı. Ardından, 1887’de Avrupa yakasına havagazı temin eden Yedikule Gazhanesi kuruldu. Hasanpaşa Gazhanesi ise (Kurbağalıdere Gazhanesi ya da Kadıköy Gazhanesi) 1892’de hizmete girdi.

1891 senesinde, Kadıköy ve Üsküdar çevresini “maden kömüründen mamul gaz ile aydınlatma ve ısıtma imtiyazı” Fransız sanayici Charles Georges’a verildi. Georges, Kadıköy Gaz Şirketi’ni kurdu ve uzun yıllar işletti. Hasanpaşa Gazhanesi’nin işletme sözleşmesi 1924 yılında 50 yıllığına yenilendi.

Aynı sene, Georges hükümetle yeni bir anlaşma yaparak Kadıköy ve Üsküdar çevresine elektrik dağıtma imtiyazını da alsa da yedi yıl sonra bu imtiyaz İstanbul Elektrik Şirketi’ne devredildi. İstanbul Elektrik Şirketi, (dolayısıyla da gazhane) 1931 senesinde millileştirildi. 1945 senesinde ise İETT’ye devredildi.

İstanbul’a doğalgazın gelmesiyle birlikte işlevsiz kalan tüm gazhaneler 13 Haziran 1993’te kapandı. Hasanpaşa Gazhanesi, o tarihten sonra, İETT garajı, kömürlük ve depo olarak kullanıldı. Yedikule Gazhanesi de restore ediliyor ve kent kültürüne yeniden kazandırılması planlanıyor.