Dünyaya Büyük Bir Katkı: Geri Dönüşüm

Yetişkin bir insan günde bir buçuk kilo çöp üretiyor. Bunu dünyanın nüfusuna çarparsak ne kadar devasa bir çöp sorunuyla karşı karşıya olduğumuzu anlayabiliriz. İyi bir haber de var, üretilen çöplerin büyük bir kısmı geri dönüştürülebilir. Geri dönüşüm alışkanlığı kazanmak, bundan sonraki nesiller, geleceğimiz ve doğal yaşam için vazgeçilmez bir zorunluluk. 

Geri dönüşüm giderek daha da sık karşımıza çıkacak bir kavram. Yolda yürürken susayıp aldığımız bir şişe su, evde kullandığımız sabun, artık ihtiyaç duymadığımız bir uzaktan kumanda. Aklınıza gelecek her şey bir ‘çöp’ adayı. 

Geri dönüşüm evlerden başlıyor. Evde çöplerimizi ayrıştırmak geri dönüşüme başlamak için ilk adım.

Doğru ayrıştırılmamış veya toplanma ve taşınma esnasında doğru kriterler uygulanmamış ambalaj atıkları kendi ürün gruplarında birebir hammadde olarak kullanılamıyorlar, yani geri dönüşüm ve geri kazanım süreçleri sekteye uğruyor. Bir kısmı enerji üretimi için ilgili tesislere yönlendirilirken diğer niteliğini kaybetmiş ambalaj atıkları da istiflenip yok ediliyor. Atık ayrıştırma tesislerinin kapısından içeri hiç giremeyen ambalaj atıkları ise maalesef toprak, su ve hava kirliliğinin hammaddeleri olarak gezegenimizde varlıklarını sürdürüyorlar.

Atık üretimini azaltmak için biz ne yapabiliriz? 

Tek kullanımlık ürünlere veda edin 

Geri dönüşümün altın kuralı mümkün olduğunca az atık çıkarmak. Bu da tek kullanımlık ürünlerden uzak durmak demek. Tek kullanımlık ürünlere alternatif birçok ürün bulunuyor. Örneğin plastik saklama poşetleri yerine saklama kumaşları, pişirme kağıtları yerine silikon pişirme matları, plastik pipetler yerine metal ya da bambu pipetleri tercih edebilirsiniz. Metal kahve filtresi de her seferinde kağıt filtre kullanmaktan sizi kurtarabilir. Tatile giderken şampuanınızı duş jelinizi doldurmak, cep boy ürünler tercih etmekten daha mantıklı. Elinizde daha önceden bulunan plastik kapları da çok kez kullanarak, ömrünü uzatabilir, cam ürünlere mutfağınızda daha çok yer verebilirsiniz. Yiyecek ve içecek tüketiminde tek kullanımlık ambalajlarda sunulan ürünleri tercih etmeyin. Gerekirse, termosunuzu yanınızda taşıyın.

Çöpleri ayrıştırın

Atıklar beşe ayrılıyor. Siz de ayrıştırmaya buradan başlayabilirsiniz. Kağıt ve karton, plastik ve türevleri, kompozit kutu ve ambalajlar, metal ambalajlar ve pil/elektrik ürünlerini farklı yerlerde biriktirmek bir çözüm. Bir başka çözümse, atıkları organik atıklar yani yemek atıkları ve katı atıklar yani kağıt, plastik, metal ve cam atıkları olmak üzere gruplamak. Mutfak kutunuz dışında bir çöp kutusu alarak bu sorunu çözebilirsiniz. Yemek çöplerinizi normal çöpe, geri kalan geri dönüştürebilir atıkları ise atık kutusuna atmak ve sonrasında bunları kumbaralarla buluşturmak önemli bir adım. Çöplerinizi atarken, karton kutuları düzleştirmek yer tasarrufu sağlar. Karton atıkları yalnızca kağıt ve ambalaj olarak görmeyin, tuvalet kağıdı rulolarından kartpostallara birçok karton atığı geri dönüştürebilirsiniz. Eğer bir atığın geri dönüştürülebilir olup olmadığını bilmiyorsanız markanın internet sitesini inceleyin. 

Az alışveriş çok katkı

Aldığınız ne olursa olsun “Buna ihtiyacım var mı?” sorusunu sorun ve içtenlikle cevaplayın. Ne kadar az ürün alırsanız, o kadar az çöpünüz olur. Buna her sene ucuz diye alıp dolapta unuttuğunuz kıyafetlerden, küçük süslere her şey dahil. Büyük poşetlerde, ambalajlarda alabileceğiniz ürünlerin küçüğünü tercih etmeyin. Banyo sabunu, sıvı sabun, diş macunu gibi ürünleri tüketim ve ürünün raf ömrünü de baz alarak alabileceğiniz en büyük ambalajlarda almak, Sıvı, toz, tablet veya jel olarak alacağınız tüm hijyenik ürünleri büyük ambalajlarda satın alın, evinizde, mutfağınızda, banyonuzda onları sabit küçük ambalajlara taksit taksit bölerek kullanın. Ne kadar büyük ürün, o kadar az poşet. Tabii alışverişlerinizde yanınıza bez çanta almayı da ihmal etmeyin. 

Yeniden kullanın

Eskiden pencere önünde duran metal saksıları hatırlayın. Atıkları değerlendirmenin güzel bir yolu değil miydi? Soda şişelerini baharatlık yapmak, metal kutuları boyayarak kalemliğe dönüştürmek, saksı yapmak fikirlerden bazıları. İnternette bu konuda ilham alabileceğiniz pek çok video bulunuyor. Hem eğlenip hem dünyaya katkı sunabilirsiniz.  

Çöplere bir alan ayırın

Çöplere uygun bir alan bulmak hem ev düzeninizi korur, hem kategorilere ayırmanızı kolaylaştırır. Eğer yaşadığınız konut size aitse bahçenizdeki deponun veya garajınızın bir bölümünü bu işe ayırabilirsiniz. Apartman dairesinde yaşayanlar için mutfak ve balkon en ideal depolama alanı. Binanın geneline evsel atık ayrıştırma alışkanlığını yaymak istiyorsanız, apartmanınızın yöneticisiyle konuşup katlara ya da bahçeye belirli sayıda çöp kutusu yerleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Bu konuda yerel yönetimlerden de yardım alabilirsiniz. 

Pil, mürekkep kartuşu ve elektronik eşya gibi atıkların hem biriktirme hem de yok etme aşamaları daha kompleks süreçler gerektiriyor. Çevreye ve toplum sağlığına zarar verme potansiyellerinden dolayı kızartma yağları da aynı kategoriye dâhil ediliyor. Dolayısıyla evinizde biriken bu tarz atıkların uygun biçimde işlemden geçirilerek yok edilmesi ya da mümkünse geri dönüştürülmesi için yerel yönetimlerin devreye girmesi şart.